Перайсьці да зьместу
ВАРТА ЧЫТАЦЬ ЦЯПЕР
Расейская атака спыніла працу трох цеплавых электрастанцыяў ДТЭК ва Ўкраіне 46 minutes таму
BE

Твая праўда. Твая супольнасьць. Твая сіла.

РЭДАКЦЫЙНЫ КАМЭНТАР

Бясьпека пачынаецца з даверу, які лёгка страціць

Кібэратакі на сыстэмы экстраннага апавяшчэньня і збоі халадзільнага абсталяваньня ў Эўропе ставяць пытаньне пра надзейнасьць лічбавай інфраструктуры. Рэдакцыйны камэнтар пра давер, рэзэрвовыя сыстэмы і адказнасьць за бясьпеку.

Графіка «Варты»

Калі на тэлефон прыходзіць папярэджаньне пра радыяцыйную небясьпеку, чалавек мусіць мець магчымасьць давяраць гэтаму сыгналу. Уначы на 2 лістапада карыстальнікі мабільных дадаткаў ва Ўкраіне і Расеі атрымлівалі фальшывыя абвесткі пра ядзерную і радыяцыйную пагрозу. Кібэратакі на сыстэмы пацьверджаныя, але арганізатары не ўстаноўленыя. Рэальнай пагрозы, пра якую паведамлялі ўзламаныя дадаткі, не было.

Гэта больш сур’ёзная праблема, чым часовы збой праграмы. Сыстэма экстраннага апавяшчэньня працуе толькі тады, калі людзі вераць яе паведамленьням. Адна фальшывая трывога можа прымусіць чалавека сумнявацца ў наступнай. У надзвычайнай сытуацыі такая няпэўнасьць небясьпечная сама па сабе.

У той жа дзень эўрапейскія супэрмаркеты паведамілі пра збоі халадзільнага абсталяваньня ў Швэцыі, Бэльгіі і Люксэмбургу. Кампаніі расьсьледуюць магчымую кібэратаку. Сувязь гэтых інцыдэнтаў з папярэднімі нападамі ў Францыі не ўстаноўленая. Але ўжо вядомыя наступствы тэхнічных збояў паказваюць, наколькі звычайныя гаспадарчыя працэсы залежаць ад сыстэмаў аддаленага кіраваньня.

Абодва сюжэты маюць агульную рысу: лічбавая інфраструктура перастала быць толькі сродкам зручнасьці. Ад яе залежаць папярэджаньні пра небясьпеку, захаваньне прадуктаў і штодзённая праца прадпрыемстваў. Таму адказнасьць за яе абарону нельга абмяжоўваць набыцьцём новых праграмаў. Патрэбныя незалежныя каналы апавяшчэньня, рэзэрвовыя спосабы кіраваньня і ясныя працэдуры на выпадак узлому.

Ва ўкраінскім выпадку нацыянальная сыстэма папярэджаньня працягвала працаваць, нягледзячы на праблемы з мабільным дадаткам. Гэта важная дэталь: адзін пашкоджаны канал не павінен пазбаўляць людзей усёй інфармацыі пра пагрозу. Той самы прынцып варты ўвагі і ў гаспадарцы, дзе залежнасьць ад аддаленага доступу можа ператварыць тэхнічны інцыдэнт у матэрыяльныя страты.

Бясьпека вымяраецца ня толькі тым, ці здолела сыстэма адбіць напад. Яна вымяраецца і тым, ці можа грамадзтва працягваць нармальна дзейнічаць, калі адна з сыстэмаў ужо скампрамэтаваная. Давер да папярэджаньняў і здольнасьць працаваць без аднаго лічбавага каналу павінны быць часткай праектаваньня такой інфраструктуры, а не імправізацыяй пасьля інцыдэнту.

Крыніцы

Чытай «Варту» ў TelegramАпэратыўныя навіны і важныя абвесткі