Перайсьці да зьместу
ВАРТА ЧЫТАЦЬ ЦЯПЕР
У Алешках завяршылася лякальнае замірэньне паміж Украінай і Расеяй 22 гадзіны таму
BE

Твая праўда. Твая супольнасьць. Твая сіла.

НАВУКА ЗА ТЫДЗЕНЬ

Амёба падняла вядомую мяжу дзяленьня эўкарыётаў да 63°C

Новая амёба Incendiamoeba cascadensis з гарачых крыніцаў Каліфорніі размнажаецца пры 63°C, вышэй за ранейшую вядомую мяжу для эўкарыётаў. Дасьледаваньне таксама паказвае некалькі магчымых мэханізмаў цеплаўстойлівасьці, але не ўстанаўлівае канчатковай тэмпэратурнай мяжы для ўсіх эўкарыётаў.

Графіка «Варты»

Амёба Incendiamoeba cascadensis з гарачых крыніцаў нацыянальнага парку Ласэн-Волканік у Каліфорніі здолела дзяліцца пры 63°C. Гэта на тры градусы вышэй за ранейшую вядомую мяжу размнажэньня эўкарыётаў — арганізмаў, клеткі якіх маюць ядро і іншыя мэмбранныя структуры.

Дасьледнікі не абмежаваліся назіраньнем, што клеткі проста перажылі нагрэў. Яны вырошчвалі культуру пры 17 тэмпэратурах ад 30°C да 64°C, па чатыры колбы на кожную тэмпэратуру, і сачылі за шчыльнасьцю культуры сем дзён. Амёба расла ад 42°C да 63°C, а найлепш — каля 55–57°C. Пры 63°C навукоўцы таксама ўбачылі мітоз, то бок непасрэдна зафіксавалі працэс дзяленьня клеткі.

Розныя межы тут важна не блытаць. Пры 64°C I. cascadensis ужо не размнажалася, але заставалася рухомай. Пры яшчэ большым нагрэве клеткі пераходзілі ў стан цысты. Пасьля пяці хвілінаў пры 70°C частка зь іх магла аднавіцца, калі тэмпэратуру зьніжалі. Пры 80°C аднаўленьня ўжо не назіралі. Таму 70°C — гэта мяжа кароткага выжываньня ў экспэрымэнце, а не новая тэмпэратура росту.

Да гэтай працы некалькі відаў грыбоў і чырвоных водарасьцяў былі вядомыя як эўкарыёты, здольныя размнажацца пры 60°C. Існавала і гіпотэза, што каля 62°C мэмбраны ўнутры эўкарыятычнай клеткі становяцца занадта нестабільнымі. Новы вынік паказвае, што гэтая мяжа не зьяўляецца ўнівэрсальнай, але адна амёба яшчэ не дае адказу, дзе знаходзіцца канчатковая тэмпэратурная мяжа для ўсіх эўкарыётаў.

Геном і актыўнасьць генаў падказваюць, як клетка можа вытрымліваць такую сьпёку. У I. cascadensis узбагачаныя групы генаў, зьвязаныя з падтрыманьнем бялкоў і рэакцыяй на асяродзьдзе. Пры высокай тэмпэратуры мацней працуюць шляхі рамонту ДНК, падтрыманьня правільнай формы бялкоў і ўнутрыклеткавага транспарту. Прадказаныя бялкі гэтай амёбы таксама маюць больш станоўча зараджаных участкаў на паверхні — падобная рыса сустракаецца ў цеплалюбных бактэрыяў і археяў.

Праца не даказвае, што складаныя клеткі могуць жыць пры любых яшчэ вышэйшых тэмпэратурах. Яна робіць больш вузкую, але надзейную рэч: пераносіць экспэрымэнтальна пацьверджаную мяжу размнажэньня эўкарыётаў з 60°C да 63°C і паказвае некалькі мэханізмаў, якія могуць дапамагаць клетцы ў гэтай зоне.

Крыніцы

Чытай «Варту» ў TelegramАпэратыўныя навіны і важныя абвесткі