Дзевяць супраць двух: чаму спрэчка пра ўтрыманьне імігрантаў ідзе да Вярхоўнага суду
10 верасьня Чацьверты акруговы апэляцыйны суд далучыўся да большасьці фэдэральных акругаў у спрэчцы пра тое, ці можа ICE трымаць без магчымасьці прасіць вызваленьня пад заклад чалавека, які калісьці ўвайшоў у ЗША без праверкі, але быў затрыманы ўжо праз гады ўнутры краіны.
Суд большасьцю 2–1 пастанавіў, што для такіх людзей звычайна дзейнічае 8 U.S.C. §1226(a), які дазваляе прасіць слуханьне наконт закладу. Гэта ўжо дзявяты фэдэральны апэляцыйны суд, які адхіліў новую пазыцыю ўраду. Пяты і Восьмы акруговыя суды прыйшлі да супрацьлеглай высновы.
Адкуль узялася спрэчка
Да лета 2025 году ўрад звычайна адрозьніваў людзей, затрыманых пры спробе ўезду, ад тых, хто ўжо знаходзіўся ўнутры ЗША. Першыя могуць падпадаць пад §1225(b)(2)(A), які прадугледжвае абавязковае ўтрыманьне. Для многіх затрыманых унутры краіны прымяняўся §1226(a), што дазваляе іміграцыйнаму судзьдзі разглядаць вызваленьне пад заклад.
У ліпені 2025 году ўрад зьмяніў тлумачэньне закону: чалавек, які ўвайшоў без інспэкцыі і ніколі ня быў законна дапушчаны, можа лічыцца «applicant for admission» і падлягаць абавязковаму ўтрыманьню паводле §1225 незалежна ад таго, колькі гадоў ён ужо жыве ў ЗША.
У справе Lopez Garcia v. Guadian Чацьвертая акруга гэтае чытаньне адхіліла. Суд падкрэсьліў, што чалавек, які ўжо шмат гадоў жыве ўнутры краіны, не абавязкова цяпер «просіць допуску» ў сэнсе §1225.
Рашэньне не азначае аўтаматычнага вызваленьня. Яно толькі дае магчымасьць прасіць слуханьне наконт закладу. Затрыманы па-ранейшаму мусіць пераканаць іміграцыйнага судзьдзю, што не ўяўляе небясьпекі і не зьбяжыць ад працэдуры.
Што гэта значыць для Тэхасу
Тэхас уваходзіць у Пятую акругу. Яе рашэньне Buenrostro-Mendez v. Bondi падтрымала ўрадавае тлумачэньне §1225. Таму пастанова Чацьвертай акругі не адмяняе дзейны прэцэдэнт у Тэхасе, Луізіяне і Місысыпі.
У выніку адзін і той жа фэдэральны закон цяпер можа даваць розны вынік у залежнасьці ад таго, дзе чалавека затрымалі. Гэта клясычны канфлікт паміж акруговымі судамі.
І справа ўжо каля Вярхоўнага суду. У Buenrostro-Mendez пададзеная пэтыцыя аб пераглядзе, справа мае нумар 26-43. Паводле docket Вярхоўнага суду, яна размеркаваная на канфэрэнцыю 28 верасьня 2026 году. Гэта яшчэ не азначае, што суд прыме справу, але прававое пытаньне ўжо стаіць перад ім.
Спрэчка вузкая, але істотная: гаворка ня пра тое, ці можа ICE затрымліваць чалавека наогул, а пра тое, ці павінен ён мець магчымасьць прасіць індывідуальнае вызваленьне пад заклад падчас справы аб выдаленьні.