Перайсьці да зьместу
ВАРТА ЧЫТАЦЬ ЦЯПЕР
AP: ключавы нафтаправод Саудаўскай Арабіі можа застацца пераважна па-за працай 3–5 тыдняў 2 гадзіны таму
BE

Твая праўда. Твая супольнасьць. Твая сіла.

РЭДАКЦЫЙНЫ КАМЭНТАР

Моцная дзяржава пачынаецца не там, дзе ёй усё дазволена

Рэдакцыйны камэнтар пра тое, чаму жорсткі іміграцыйны кантроль і канстытуцыйныя межы выканаўчай улады не супярэчаць адзін аднаму: моцная дзяржава павінна адначасова ўмець выконваць закон і ведаць, дзе яе паўнамоцтвы заканчваюцца.

Графіка «Варты»

3 верасьня дзьве іміграцыйныя гісторыі «Варты» паказалі адну важную рэч. У Мэрылэндзе судзьдзя зноў спыніла спробу адміністрацыі Трампа звузіць грамадзянства паводле нараджэньня для сертыфікаванага клясу дзяцей. У Канзасе тым часам беларуска Кацярына Бартко застаецца ў іміграцыйным утрыманьні і зьбірае сродкі на юрыдычную і мэдычную дапамогу.

Гэта розныя справы, і зьмешваць іх нельга. Але разам яны нагадваюць пра мяжу, якую палітычная дыскусія часта сьцірае: іміграцыйная ўлада дзяржавы і канстытуцыйны статус чалавека — не адно і тое ж.

Кансэрватыўная іміграцыйная палітыка можа быць жорсткай. Дзяржава мае права кантраляваць мяжу, разглядаць просьбы аб прытулку, утрымліваць людзей у выпадках, прадугледжаных законам, і выконваць рашэньні пра выдаленьне. Але моц дзяржавы не вымяраецца тым, ці можа яна пераназваць ужо існуючае канстытуцыйнае права адміністрацыйным указам.

Менавіта таму судовая параза ў пытаньні грамадзянства паводле нараджэньня не павінна аўтаматычна азначаць паразу самой ідэі кантролю іміграцыі. Наадварот, прававая сыстэма мацнейшая, калі яна адрозьнівае тое, што выканаўчая ўлада сапраўды можа рабіць, ад таго, што патрабуе канстытуцыйнай падставы і судовай праверкі.

Гісторыя Бартко паказвае другі бок гэтай формулы. Нават калі ўлада дзейнічае ў межах іміграцыйнай сыстэмы, для канкрэтнага чалавека ўтрыманьне, справа аб прытулку і доступ да мэдычнай дапамогі не зьяўляюцца абстракцыяй. Гэта месяцы жыцьця, здароўе і грошы на адвакатаў.

Таму правы парадак патрабуе адначасова дзьвюх рэчаў: рэальнага кантролю там, дзе закон дае паўнамоцтвы, і рэальнай мяжы там, дзе закон іх не дае. Без першага дзяржава слабая. Без другога яна проста становіцца самавольнай.

Крыніцы

Чытай «Варту» ў TelegramАпэратыўныя навіны і важныя абвесткі