Чалавек можа праспаць восем гадзінаў і ўсё адно прачнуцца стомленым. Адна з магчымых прычынаў — абструктыўнае апноэ сну, калі дыхальныя шляхі падчас сну шматкроць звужаюцца або перакрываюцца. У цяжкіх выпадках дыханьне парушаецца дзясяткі разоў за гадзіну. Новае дасьледаваньне паказала, што экспэрымэнтальны прэпарат для зьніжэньня вагі можа прыкметна зьменшыць колькасьць такіх эпізодаў.
У кастрычніку New England Journal of Medicine апублікаваў вынікі двух рандомізаваных выпрабаваньняў трэцяй фазы. У іх удзельнічалі дарослыя з сярэднім або цяжкім апноэ сну і індэксам масы цела ня менш за 27. У першым дасьледаваньні было 243 удзельнікі без дыябэту другога тыпу, у другім — 448 чалавек з гэтым дыябэтам. Адны атрымлівалі штотыднёвыя ін’екцыі рэтатрутыду, іншыя — пляцэба.
Што зьмянілася за 80 тыдняў?
Навукоўцы вымяралі індэкс апноэ-гіпапноэ, або AHI: сярэднюю колькасьць поўных і частковых парушэньняў дыханьня за гадзіну сну. На пачатку выпрабаваньняў гэты паказьнік складаў у сярэднім 58,6 і 55,9 адпаведна. Гэта ўзровень цяжкага апноэ.
Сярод удзельнікаў без дыябэту доза рэтатрутыду 9 мг зьменшыла AHI ў сярэднім на 34,3 эпізоду за гадзіну, а 12 мг — на 31,7. У групе пляцэба зьніжэньне склала 9,9. Сярод удзельнікаў з дыябэтам адпаведныя зьмены былі 24,7 і 25,4 супраць 10,3 пры пляцэба. Адрозьненьні на карысьць прэпарату былі статыстычна значнымі.
Гэта не азначае, што ва ўсіх удзельнікаў апноэ зьнікла. Нават істотнае зьніжэньне AHI можа пакінуць чалавеку захворваньне, якое патрабуе далейшага лячэньня.
Чаму прэпарат для вагі ўплывае на дыханьне?
Лішняя тлушчавая тканка, у тым ліку вакол верхніх дыхальных шляхоў, можа спрыяць іх звужэньню падчас сну. Рэтатрутыд узьдзейнічае на тры гарманальныя рэцэптары: GIP, GLP-1 і глюкагону. У выпрабаваньнях удзельнікі, якія атрымлівалі прэпарат, таксама істотна страчвалі вагу. Гэта робіць зьніжэньне вагі верагодным тлумачэньнем часткі эфэкту, але само дасьледаваньне не даказвае, што ўсе зьмены дыханьня выкліканыя выключна гэтым мэханізмам.
Што яшчэ невядома?
Найчасьцей паведамлялася пра страўнікава-кішачныя пабочныя зьявы. Вынікі не даюць падставаў сьцьвярджаць, што рэтатрутыд прадухіляе інфаркты, інсульты або заўчасную сьмерць у людзей з апноэ. Выпрабаваньні таксама не параўноўвалі яго непасрэдна з апаратамі CPAP, якія падтрымліваюць адкрытымі дыхальныя шляхі падчас сну.
Рэтатрутыд пакуль застаецца экспэрымэнтальным і не ўхвалены FDA. Купляць рэчыва, якое прадаюць пад гэтай назвай па-за клінічнымі выпрабаваньнямі, небясьпечна: яго склад і якасьць могуць быць невядомымі.
Для чалавека з падазрэньнем на апноэ практычная выснова пакуль іншая: патрэбная дыягностыка сну і абмеркаваньне даступных мэтадаў лячэньня з лекарам. Новыя ін’екцыі могуць у будучыні пашырыць выбар, але вынікі дасьледаваньня яшчэ не замяняюць цяперашнюю дапамогу.
