У эканамічнай навіне напісана, што амэрыканцы павялічылі спажывецкія выдаткі. Чытач глядзіць на ўласны банкаўскі рахунак і думае: «Я нічога лішняга не купляў». Супярэчнасьці можа і ня быць. У дзяржаўнай статыстыцы ЗША consumer spending азначае больш, чым суму пакупак, за якія людзі асабіста заплацілі.
Бюро эканамічнага аналізу ЗША (BEA) выкарыстоўвае паказьнік personal consumption expenditures (PCE), або «асабістыя спажывецкія выдаткі». Ён улічвае тавары і паслугі, набытыя людзьмі або ад іх імя. Апошнія чатыры словы тут асабліва важныя.
Уявім пацыента, які атрымаў шпітальны рахунак. Частку сумы ён аплаціў сам, а частку пакрыла страхавая кампанія. Для асабістага бюджэту гэта розныя грошы: адны выйшлі з кішэні пацыента, другія не. Але BEA тлумачыць, што ў нацыянальным паказьніку спажываньня ўлічваецца і аплата, зробленая страхоўшчыкам ад імя чалавека.
Таму PCE ня варта чытаць як вялізную суму чэкаў з касаў крамаў або сьпісаньняў з банкаўскіх картак. Гэта статыстычная ацэнка спажываньня тавараў і паслугаў у эканоміцы, складзеная паводле ўласных правілаў уліку.
Ёсьць і другая пастка. Калі ў навінах гавораць пра PCE price index, маюць на ўвазе ўжо індэкс цэнаў, а не саму суму спажывецкіх выдаткаў. Ён паказвае, як зьмяняюцца цэны на адпаведныя тавары і паслугі. Таму фраза «PCE вырас» без удакладненьня можа пакінуць чытача ў разгубленасьці: гаворка пра выдаткі ці пра інфляцыю?
Да таго ж розныя дасьледаваньні сямейных бюджэтаў не абавязкова вымяраюць адно і тое ж. У працы, апублікаванай 9 кастрычніка, дасьледчыкі Фэдэральнай рэзэрвовай сыстэмы параўналі некалькі апытаньняў і паказалі, што яны адрозьніваюцца спосабамі збору зьвестак і ахопам выдаткаў.
Практычнае правіла простае: убачыўшы ў амэрыканскай навіне consumer spending, варта спачатку паглядзець, які менавіта паказьнік выкарыстаны. Ён можа расказваць пра стан эканомікі, але ня быць дакладным адлюстраваньнем таго, колькі грошай сям’я дастала з уласнай кішэні.
