Пасьля інсульту лекары змагаюцца за кожную хвіліну. Але што рабіць, калі чалавек трапіў у шпіталь толькі праз два дні? Новае клінічнае дасьледаваньне паказала: у часткі такіх пацыентаў выдаленьне тромба можа палепшыць далейшае аднаўленьне. Разам з тым апэрацыя павялічвала рызыку небясьпечнага кровазьліцьця і сьмерці.
Што правяралі
23 кастрычніка часопіс New England Journal of Medicine апублікаваў вынікі выпрабаваньня LATE-MT. У 35 інсультных цэнтрах Кітаю дасьледнікі вывучалі, ці дапамагае мэханічная тромбэктомія праз 24–72 гадзіны пасьля пачатку ішэмічнага інсульту.
Пры гэтай працэдуры лекар праз катэтар дабіраецца да закаркаванай артэрыі і выдаляе тромб. Мэта — аднавіць кровазабесьпячэньне мозгу.
У дасьледаваньне ўключылі 336 чалавек. Палова атрымлівала стандартную мэдычную дапамогу, другая палова — такую самую дапамогу разам з тромбэктоміяй. Сярэдзінны час ад пачатку інсульту або апошняга моманту, калі чалавек быў здаровы, да разьмеркаваньня ў групы склаў 38,5 гадзіны.
Чаму апэрацыю прапаноўвалі ня ўсім
Удзельнікаў адбіралі паводле здымкаў мозгу. У іх мусіла заставацца тканка, якую яшчэ можна выратаваць, нягледзячы на перакрытую буйную артэрыю. Менавіта гэта, а не адзін толькі час на гадзіньніку, было ключавой умовай.
Такі падыход ужо выкарыстоўваецца для асобных пацыентаў у ранейшыя тэрміны. Аднак рэкамэндацыі Амэрыканскай асацыяцыі сэрца і Амэрыканскай асацыяцыі інсульту, апублікаваныя ў студзені 2026 году, яшчэ называлі лячэньне пазьней за 24 гадзіны пытаньнем, якое патрабуе дадатковых выпрабаваньняў.
Лепшае аднаўленьне, але больш ускладненьняў
Праз 90 дзён функцыянальны стан пацыентаў ацэньвалі паводле шкалы ад нуля, калі сымптомаў няма, да шасьці, што азначае сьмерць. У групе тромбэктоміі размеркаваньне вынікаў было лепшым. Статыстычны паказьнік шанцаў на лепшы функцыянальны вынік склаў 1,74 у параўнаньні са стандартнай дапамогай.
Але карысьць мела цану. Сымптаматычнае кровазьліцьцё ў мозг адбылося ў 4,8% праапэраваных і ні ў кога з кантрольнай групы. За 90 дзён памерлі 6,0% пацыентаў пасьля тромбэктоміі супраць 1,8% безь яе.
Гэта не дазваляе назваць працэдуру адназначна лепшым выбарам для кожнага позьняга пацыента. Лекары павінны супастаўляць магчымасьць зьменшыць інваліднасьць з рызыкай цяжкіх ускладненьняў.
Што гэта азначае для пацыентаў
LATE-MT дае новыя доказы на карысьць разгляду тромбэктоміі пасьля першых 24 гадзінаў у старанна адабраных людзей. Але дасьледаваньне праводзілася ў спэцыялізаваных цэнтрах Кітаю, і яго вынікі нельга аўтаматычна перанесьці на ўсіх пацыентаў або ўсе шпіталі.
Галоўнае практычнае правіла не зьмянілася: пры падазрэньні на інсульт трэба неадкладна выклікаць экстраную дапамогу. Новыя зьвесткі пра позьняе ўмяшаньне не азначаюць, што можна чакаць некалькі дзён.
