21 жніўня навіны «Варты» былі розныя паводле маштабу, але ў іх зноў праступіла адна цёмная і вельмі пазнавальная логіка: калі сыстэма губляе маральныя тармазы, чалавек у ёй робіцца ня мэтай, а расходным матэрыялам.
У Крывым Рогу гэтая логіка мае самую страшную форму. Калі дроны б’юць па гандлёвым цэнтры і забіваюць мірных людзей далёка ад фронту, гаворка ўжо не пра вайсковую неабходнасьць, а пра дэманстрацыю поўнай гатоўнасьці абыходзіцца з чужым жыцьцём як з фонам для вайны. У такія дні ня трэба складаных формулаў, каб зразумець галоўнае: тэрарызаваньне цывільнага гораду заўсёды пачынаецца з уяўленьня, што звычайны чалавек не суб’ект, а проста перашкода.
Але падобная дэгуманізацыя жыве не толькі ў ракетах і дронах. Яна бачная і ў тым, як дзяржавы перасоўваюць людзей праз мяжу, статус і патрэбу. ЗША ўжо пасьля спыненьня TPS пачалі дэпартацыйныя рэйсы ў Гаіці, краіну, куды нават сталічны аэрапорт лічыцца занадта небясьпечным для звычайнага прыёму. Беларусь у той жа дзень паказала люстраную, але таксама халодную лёгіку: аднаго нобэлеўскага ляўрэата і праваабаронцу яна працягвае перасьледаваць нават пасьля выгнаньня, а тысячы працоўных мігрантаў усё больш адкрыта выкарыстоўвае як адказ на ўласны кадравы правал.
Гэта і ёсьць самая непрыемная выснова дня. Аўтарытарная і проста цынічная ўлада дрэнна бачыць чалавека як асобу, але вельмі добра бачыць яго як адзінку: каго можна запалохаць, каго можна выштурхнуць, каго можна ўлічыць у працоўным дэфіцыце, каго можна пакінуць без бясьпекі. У розных краінах гэта выглядае па-рознаму, але маральны мэханізм адзін і той жа.
Таму нават калі навіны дня пачынаюцца з розных тэмаў, злучае іх не выпадковасьць. Іх злучае пытаньне пра межы чалавечай вартасьці ў вачах улады. Калі гэтыя межы сьціраюцца, адны людзі гінуць у гандлёвым цэнтры, другія становяцца радком у дэпартацыйным сьпісе, трэція застаюцца мішэньню нават у выгнаньні, а чацьвёртыя ператвараюцца проста ў рэсурс для эканомікі. І гэта ўжо не асобныя сюжэты дня, а агульны дыягназ.
