Сэкунда пакуль вызначаецца праз мікрахвалевы пераход у атаме цэзію. Але найлепшыя аптычныя гадзіньнікі ўжо пераўзыходзяць цэзіевыя стандарты паводле дакладнасьці. Перад зьменай міжнароднага эталёну трэба паказаць, што незалежныя прыборы ў розных краінах даюць узгоднены вынік.
Аптычны гадзіньнік адлічвае час паводле пераходаў, зьвязаных са сьвятлом, частата якога значна вышэйшая за мікрахвалевую. Гэта дазваляе вымяраць час значна дакладней. Але чым меншая дапушчальная памылка, тым важней правяраць ня толькі рэкорд аднаго прыбора, а ўзгадненьне розных сыстэмаў.
Што зрабілі
Каманда Марка Піцакара і дзясяткаў калег два месяцы параўноўвала сем аптычных гадзіньнікаў у чатырох нацыянальных мэтралягічных інстытутах Італіі, Францыі, Вялікабрытаніі і Нямеччыны. Іх зьвязала эўрапейская валаконна-аптычная сетка, якая пераносіла частотны сыгнал паміж лябараторыямі.
Што атрымалася
Нявызначанасьць параўнаньняў складала ад 7,7×10⁻¹⁸ да 6,1×10⁻¹⁷. Два незалежна створаныя гадзіньнікі на іёнах ітэрбію ў NPL і PTB узгадніліся ў межах 7,7×10⁻¹⁸. Аўтары называюць гэта першай міжнароднай праверкай двух незалежна распрацаваных аптычных гадзіньнікаў на ўзроўні лепшым за адну частку ў 10¹⁷.
Гэта не «новая сэкунда» ўжо сёньня. Праца прайшла рэцэнзаваньне і 1 верасьня была апублікаваная ў Physical Review Research. Перад новым азначэньнем патрэбныя далейшыя міжнародныя параўнаньні, надзейная перадача частаты і рашэньне пра тое, на якім аптычным стандарце будзе грунтавацца сэкунда.
Чаму гэта важна
Паводле BIPM, новае азначэньне сэкунды можа быць ратыфікавана найраней у 2030 годзе. Для звычайнага чалавека гэта не азначае, што дзень раптам стане даўжэйшы або карацейшы: новая дэфініцыя мусіць захаваць пераемнасьць адзінкі часу. Навуковая выгада іншая. Дакладныя аптычныя гадзіньнікі ўжо выкарыстоўваюць у дасьледаваньнях агульнай тэорыі адноснасьці і геадэзіі.
Галоўны вынік тут не рэкорд аднаго прыбора, а міжнародная праверка ўзгодненасьці незалежных гадзіньнікаў. Менавіта такая ўзгодненасьць патрэбная для будучага пераазначэньня сэкунды.
