17 кастрычніка Ўладзімір Зяленскі заявіў, што Расея хоча разьмясьціць у Беларусі балістычную зброю для ўдараў па Ўкраіне. У той жа дзень зьявілася ягонае паведамленьне пра расейскія атакі на больш як 15 украінскіх энэргетычных аб’ектаў за адну ноч. Гэтыя дзьве навіны ставяць перад беларусамі пытаньне: хто насамрэч вызначае, дзеля чаго можа выкарыстоўвацца тэрыторыя іхнай краіны?
Заява пра балістычную зброю яшчэ не азначае, што яна ўжо разьмешчаная. Але нават намер, пра які гаворыць кіраўнік дзяржавы, што абараняецца ад расейскага ўварваньня, патрабуе сур’ёзнага стаўленьня. Для Беларусі гэта пытаньне сувэрэнітэту і бясьпекі. Для Ўкраіны — магчымай дадатковай ваеннай пагрозы з паўночнага кірунку.
Беларуская незалежнасьць ня можа вымярацца аднымі дзяржаўнымі сымбалямі і афіцыйнымі заявамі. Яе практычны зьмест — здольнасьць уласных інстытутаў прымаць рашэньні аб абароне, міжнародных адносінах і выкарыстаньні тэрыторыі краіны. Калі ваенныя пляны іншай дзяржавы вызначаюць ролю Беларусі, узьнікае прынцыповае пытаньне аб межах гэтай самастойнасьці.
Расейскія ўдары па ўкраінскай энэргетыцы надаюць размове пра магчымую новую зброю канкрэтны кантэкст. Вайна закранае інфраструктуру, ад якой залежыць штодзённае жыцьцё людзей. Таму разьмяшчэньне дадатковых сродкаў нападу нельга разглядаць выключна як абстрактнае спаборніцтва ўзбраеньняў. За ваеннымі рашэньнямі стаяць наступствы для грамадзянскага насельніцтва і бясьпекі суседніх краінаў.
Прыхільнасьць да беларускай дзяржаўнасьці патрабуе пасьлядоўнасьці. Нельга абараняць незалежнасьць на словах і адначасова лічыць неістотным пытаньне аб тым, хто кантралюе выкарыстаньне беларускай тэрыторыі ў чужой вайне. Гэта датычыцца і цяперашняй улады, і ўсіх палітычных сілаў, якія прэтэндуюць гаварыць ад імя беларусаў.
Заявы 17 кастрычніка пакуль не даюць поўнай карціны магчымых расейскіх плянаў. Але яны даюць падставу сфармуляваць палітычны прынцып: Беларусь павінна мець магчымасьць самастойна вырашаць пытаньні сваёй бясьпекі, а яе тэрыторыя не павінна станавіцца інструмэнтам нападаў на суседзяў. Без такой самастойнасьці сувэрэнітэт застаецца юрыдычным азначэньнем, якому бракуе рэальнага зьместу.
