Дзяржава мае права выконваць іміграцыйныя законы, затрымліваць парушальнікаў і дамагацца выкананьня канчатковых рашэньняў аб высылцы. Але гэтае права ня робіць любое дзеяньне дзяржаўнага службоўца законным. Два матэрыялы «Варты», апублікаваныя 9 кастрычніка, ставяць пытаньне пра межы дзяржаўнага прымусу і адказнасьць за ягоныя наступствы.
У Нью-Ёрку супрацоўнік ICE сем разоў стрэліў у аўтамабіль падчас спробы затрымаць кіроўцу. Мужчына атрымаў раненьне ў шыю, а пяцігадовы хлопчык у салёне не пацярпеў. Фэдэральныя ўлады сьцьвярджаюць, што кіроўца стварыў пагрозу агентам. Поўнага незалежнага пацьверджаньня гэтай вэрсіі пакуль няма. Праваахоўнік можа апынуцца перад неабходнасьцю імгненна абараняць жыцьцё. Але менавіта таму правамернасьць прымяненьня зброі трэба вызначаць паводле непасрэднай пагрозы, а не паводле ранейшых судзімасьцяў чалавека ці палітычных спрэчак вакол іміграцыі.
Іншая гісторыя датычыць дэпартацыяў у трэція краіны. Тхонгсай Нілакут хацеў вярнуцца ў Лаос, але быў адпраўлены ў Паўднёвы Судан, дзе больш за год знаходзіўся пад вартай. Даніэла Фуэнтэс пасьля высылкі ў Цэнтральнаафрыканскую Рэспубліку, паводле яе расповеду, сутыкнулася са страхам перасьледу і адсутнасьцю неабходных дакумэнтаў. У гэтых выпадках пытаньне не абмяжоўваецца тым, ці маглі ўлады прымусіць чалавека пакінуць ЗША. Ня менш істотна, куды яго адправілі і якія рызыкі пры гэтым былі ўлічаныя.
Вярхоўны суд ЗША часова дазволіў адміністрацыі працягваць спрэчную практыку высылкі ў трэція краіны. Гэта яшчэ не канчатковае прызнаньне яе законнасьці. Разгляд па сутнасьці прызначаны на сьнежань. Пазыцыя адміністрацыі зразумелая: канчатковыя рашэньні аб дэпартацыі павінны выконвацца. Пазыцыя адвакатаў мігрантаў таксама патрабуе сур’ёзнага разгляду: чалавек павінен мець рэальную магчымасьць паведаміць пра пагрозу перасьледу або катаваньняў у краіне прызначэньня.
Прыхільнасьць да правапарадку патрабуе пасьлядоўнасьці. Нельга патрабаваць ад мігранта выкананьня закону і адначасова лічыць працэдурныя абавязкі дзяржавы другараднымі. Гэта датычыць і прымяненьня зброі, і выбару краіны дэпартацыі. Моц дзяржаўнай улады павінна суправаджацца магчымасьцю праверыць яе дзеяньні, а пры парушэньнях дамагчыся адказнасьці.
У абодвух сюжэтах канчатковыя адказы яшчэ не атрыманыя. Абставіны страляніны патрабуюць расьсьледаваньня, а прававыя межы высылкі ў трэція краіны будзе разглядаць суд. Павага да гэтых працэдураў не азначае адмовы ад строгай іміграцыйнай палітыкі. Яна азначае, што нават строгая палітыка павінна заставацца ў межах закону.
