У навінах 16 кастрычніка ёсьць два паведамленьні, якія цяжка чытаць побач. У пачатковай школе Арэгону забілі трох дзяцей і настаўніцу. Расейскія атакі на дзевяць рэгіёнаў Украіны пакінулі сотні тысяч сем’яў без электрычнасьці. Гэта розныя падзеі, з рознымі абставінамі і адказнасьцю. Але ў абедзьвюх гаворка ідзе пра людзей, чыя звычайная бясьпека аказалася парушанай.
Школа павінна быць месцам, дзе бацькі могуць пакінуць дзіця, не баючыся за ягонае жыцьцё. Калі там адбываецца забойства, пытаньне грамадзкай бясьпекі набывае канкрэтны сэнс. За палітычнымі дыскусіямі пра правы, забароны і паўнамоцтвы дзяржавы стаіць абавязак абараняць людзей. Аднак адна трагедыя сама па сабе не дае адказу, якія менавіта захады маглі б яе прадухіліць. Для гэтага патрэбныя ўстаноўленыя абставіны, а не паспешлівыя высновы.
Ва Ўкраіне пагроза мае іншы характар. Расейскія атакі і страта электразабесьпячэньня закранаюць паўсядзённае жыцьцё людзей далёка за межамі непасрэднага месца ўдару. Электрычнасьць патрэбная для ацяпленьня, сувязі і працы неабходных службаў. Таму наступствы атакі нельга ацэньваць толькі паводле колькасьці пашкоджаных аб’ектаў.
Для Беларусі пытаньне бясьпекі таксама непадзельнае з пытаньнем адказнасьці ўлады. Паведамленьне пра яшчэ восем прызнаных палітвязьняў і патрабаваньне Лукашэнкі стварыць народнае апалчэньне ў кожным сельсавеце ставяць побач дзьве розныя тэмы: адносіны дзяржавы да грамадзянскіх свабодаў і яе намеры ў арганізацыі абароны. Само па сабе стварэньне абаронных структураў не вызначае, ці служаць яны грамадзтву. Гэта залежыць ад іх паўнамоцтваў, кантролю над імі і павагі да правоў людзей.
Моцная дзяржава патрэбная для абароны жыцьця і свабоды. Але яе моц нельга вымяраць толькі колькасьцю ўзброеных людзей, жорсткасьцю загадаў або шырынёй паўнамоцтваў. Важна, ці здольныя інстытуты папярэджваць пагрозы, адказваць за свае рашэньні і не ператвараць саміх грамадзян у аб’ект прымусу.
Пасьля такіх навінаў асабліва істотна не падмяняць адказнасьць гучнымі абяцаньнямі. Сем’ям загінулых патрэбныя праўда і справядлівасьць. Людзям пад абстрэламі патрэбная абарона. А грамадзтву патрэбныя інстытуты, якім можна давяраць і ад якіх можна патрабаваць адказу.
