Зьлівы з тэлеграм-каналаў, блізкіх да беларускага дыктатара, апісваюць усё больш трывожную карціну: нібыта на закрытых нарадах у Менску прызнаюць, што традыцыйная прамысловая мадэль упіраецца ў слабейшы попыт у Расеі, праблемы са збытам і абмежаваныя магчымасьці далёкага экспарту. Праверыць самі закрытыя нарады немагчыма. Але частка эканамічнага фону пацьвярджаецца адкрытымі дадзенымі.
Эўразійскі банк разьвіцьця ў чэрвені зьнізіў прагноз росту ВУП Беларусі ў 2026 годзе да 1,3%. Раней банк называў адным з галоўных тармазоў слабейшы попыт на беларускую прадукцыю ў Расеі. У студзені 2026-га беларускі ВУП нават скараціўся на 1,2% год да году, а ЕАБР зьвязваў гэта са зьніжэньнем прамысловага выпуску.
Асабліва балючая кропка — цяжкае машынабудаваньне. Расейскі рынак новых грузавікоў у 2025 годзе фактычна скараціўся ўдвая: 61,6 тысячы машын супраць 126,2 тысячы годам раней. Для Беларусі, чый МАЗ і іншыя вытворцы моцна залежаць ад расейскага рынку, гэта азначае змаганьне ўжо не за рост, а за сам аб’ём збыту.
Але вайна адначасова адкрыла іншы канал. Паводле Reuters, у чэрвені Беларусь паставіла ў Расею рэкордныя аб’ёмы бэнзіну і дызэлю пасьля ўкраінскіх удараў па расейскіх НПЗ. Чыгуначныя пастаўкі бэнзіну перавысілі 181 тысячу тон, утрая больш, чым у траўні; дызэлю — 77 тысяч тон, на 50% больш. За першае паўгодзьдзе пастаўкі беларускага бэнзіну ў Расею вырасьлі ў 20 разоў год да году.
Такім чынам, галоўны парадокс ужо бачны без усялякіх інсайдаў: запавольваньне Расеі душыць частку беларускага экспарту, але разбурэньне расейскай нафтаперапрацоўкі ўкраінскімі ўдарамі стварае для Менску новы попыт.
Зьлівы ідуць далей. Яны сьцьвярджаюць, што на закрытых нарадах Лукашэнка заклікаў кідаць рэсурсы ў сельскую гаспадарку, што разьлікі па частцы расейскіх абаронных заказаў зацягваюцца да 180 дзён, а ў ягоным атачэньні ўжо рыхтуюць асабістыя «пляны Б». Пацьвердзіць гэтыя зьвесткі з адкрытых крыніцаў нам не ўдалося, таму мы не падаём іх як факт.
Але эканамічная тэндэнцыя і без таго непрыемная для рэжыму: чым слабейшы цывільны расейскі попыт, тым больш каштоўным для Менску становіцца тое, што сама вайна стварае дэфіцыт і новыя заказы. Гэта ня значыць, што «ўся беларуская эканоміка трымаецца на вайне». Гэта значыць, што вайна ўсё выразьней працуе для рэжыму як эканамічная падпорка там, дзе мірны рынак прасядае.
