8–9 жніўня Варшава стала адным з галоўных цэнтраў беларускай палітычнай эміграцыі: тут прайшла V канфэрэнцыя «Новая Беларусь», а пасьля яе беларусы выйшлі на вулічныя мерапрыемствы да шостай гадавіны падзеяў 2020 году.
На канфэрэнцыі прадстаўнікі дэмакратычных сілаў, грамадзянскай супольнасьці і мэдыя абмяркоўвалі «акно магчымасьцяў», беларуска-ўкраінскія адносіны, палітычны транзыт, нацыянальную бясьпеку, адказнасьць за рэпрэсіі, адукацыю, ідэнтычнасьць і дапамогу беларусам. У дыскусіях удзельнічалі Сьвятлана Ціханоўская, Віктар Бабарыка, Павал Латушка, Павал Севярынец, Арцём Брухан і іншыя.
Асобнай часткай стаў пакет палітычных дакумэнтаў. У апублікаванай рэзалюцыі гаворыцца пра спыненьне рэпрэсіяў, вызваленьне палітвязьняў, свабодныя выбары і ліквідацыю палітычнай ды вайсковай залежнасьці ад Расеі; адным з прапанаваных шляхоў выхаду з крызісу названы агульнанацыянальны дыялёг у фармаце круглага стала.
Пасьля канфэрэнцыйнай часткі беларусы далучыліся да мітынгу і дэманстрацыі ў Варшаве, прымеркаваных да 9 жніўня. Ініцыятыва «ДаВолі» рыхтавала гэтую акцыю як публічны сыгнал пра тое, што рэпрэсіі працягваюцца і Беларусь ня павінна зьнікаць з міжнароднай увагі.
Адначасна вакол мерапрыемстваў былі спробы супрацьдзеяньня. Раней «Вясна» паведаміла, што беларускія сілавікі спрабавалі зьбіраць зьвесткі пра магчымых удзельнікаў канфэрэнцыі праз паведамленьні ў мэсэнджарах. Маштаб такіх кантактаў незалежна не пацьверджаны, таму гэта застаецца толькі паведамленьнем праваабаронцаў.
Іншы эпізод — акцыя Ганны Канапацкай, якая цяпер выкарыстоўвае прозьвішча Трухановіч, супраць канфэрэнцыі. Яна заклікала беларусаў прыйсьці да гатэля, зафіксаваць сваю прысутнасьць і пасьля зьвяртацца ў так званую «камісію па вяртаньні». Паводле назіраньняў з месца, у заяўлены час а 12:00 удзельнікаў там не было. Дадзеных пра пазьнейшую яўку недастаткова.
Няма доказаў, што гэтая контракцыя была апэрацыяй беларускіх спэцслужбаў, таму «Варта» не зьмешвае яе з паведамленьнямі пра дзеяньні сілавікоў. Але палітычны кантраст быў выразны: у адным месцы абмяркоўвалі сцэнары пераменаў, у другім беларусам прапаноўвалі шукаць шлях назад праз інстытуты, створаныя цяперашнім рэжымам.
